Marketing mix 4P, 7P: hiểu đúng và áp dụng cho sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt

Nhiều người nghĩ marketing chỉ là quảng cáo. Thực ra quảng cáo (xúc tiến) chỉ là một phần của marketing mix. Một quán cà phê quảng cáo hay nhưng đồ uống dở, giá không hợp lý, nhân viên thiếu thân thiện thì khách vẫn không quay lại. Marketing mix 4P, 7P giúp nhìn toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của khách.

Marketing mix 4P

Product (Sản phẩm): sản phẩm, dịch vụ giải quyết nhu cầu gì; chất lượng, tính năng, mẫu mã, bao bì, thương hiệu, bảo hành.

Price (Giá): mức giá, chính sách giá, chiết khấu, phương thức thanh toán; giá phải phù hợp giá trị cảm nhận và định vị.

Place (Phân phối): khách mua ở đâu: cửa hàng, website, sàn thương mại điện tử, đại lý, giao hàng; sự thuận tiện.

Promotion (Xúc tiến): quảng cáo, nội dung, PR, khuyến mãi, bán hàng trực tiếp, mạng xã hội.

7P cho ngành dịch vụ

Dịch vụ vô hình, được tạo ra khi tương tác với khách, nên cần thêm:

People (Con người): nhân viên tư vấn, kỹ thuật viên, bác sĩ, giáo viên; thái độ, chuyên môn, ngoại hình.

Process (Quy trình): các bước khách trải nghiệm: đặt lịch, chờ đợi, thực hiện, thanh toán, hậu mãi; nhanh, rõ ràng, nhất quán.

Physical evidence (Bằng chứng hữu hình): những gì khách thấy được để đánh giá chất lượng: không gian, đồng phục, website, hoá đơn, chứng nhận, đánh giá.

Các P phải nhất quán

Ví dụ một spa định vị cao cấp:

• Sản phẩm: liệu trình chất lượng, mỹ phẩm uy tín.
• Giá: cao tương xứng.
• Phân phối: vị trí đẹp, đặt lịch online dễ.
• Xúc tiến: nội dung tinh tế, không giảm giá ồ ạt.
• Con người: kỹ thuật viên chuyên nghiệp, lịch sự.
• Quy trình: đón tiếp chu đáo, không để khách chờ lâu.
• Bằng chứng: không gian sang trọng, đồng phục chỉn chu. Xem bộ nhận diện thương hiệu.

Nếu một P lệch (ví dụ khuyến mãi giảm giá sâu liên tục), định vị cao cấp bị tổn hại.

Áp dụng thực tế

1. Rà soát từng P hiện tại của doanh nghiệp.
2. Đối chiếu với nhu cầu của khách hàng mục tiêu và định vị.
3. So sánh với đối thủ.
4. Xác định P yếu nhất, ảnh hưởng lớn nhất.
5. Lập kế hoạch cải thiện, đo lường kết quả.

4C – góc nhìn từ khách hàng

Một số người dùng mô hình 4C để nhìn từ phía khách: Customer needs (nhu cầu khách), Cost (tổng chi phí khách bỏ ra), Convenience (sự thuận tiện), Communication (giao tiếp hai chiều). 4C bổ trợ 4P, nhắc doanh nghiệp đặt khách hàng ở trung tâm.

Ví dụ cửa hàng bánh mì

Một tiệm bánh mì rà soát 7P: sản phẩm ngon nhưng ít lựa chọn ăn kiêng; giá hợp lý; phân phối chỉ bán tại chỗ; xúc tiến gần như không có; nhân viên thân thiện; quy trình chờ lâu giờ cao điểm; không gian nhỏ nhưng sạch. Tiệm ưu tiên cải thiện: thêm bánh mì nguyên cám, lên ứng dụng giao đồ ăn, nhận đặt trước qua Zalo để giảm chờ, đăng video làm bánh mỗi sáng. Doanh thu tăng từ cả khách tại chỗ và giao hàng.

Sai lầm thường gặp

• Chỉ chú trọng xúc tiến (quảng cáo).
• Các P không nhất quán với định vị.
• Bỏ qua con người, quy trình trong dịch vụ.
• Định giá theo cảm tính.
• Rà soát một lần rồi thôi.

Media Findme hỗ trợ gì?

Media Findme rà soát marketing tổng thể, đề xuất điều chỉnh và triển khai các hoạt động xúc tiến đa kênh. Xem digital marketing.

Lời kết

Marketing mix nhắc rằng khách hàng trải nghiệm toàn bộ doanh nghiệp, không chỉ quảng cáo. Khi các P được thiết kế nhất quán quanh khách hàng và định vị, mọi đồng đầu tư marketing sẽ phát huy hiệu quả cao hơn.

Giá trong môi trường số

Khách hàng có thể so sánh giá trong vài giây trên sàn thương mại điện tử, Google. Định giá cần cân nhắc giá trị khác biệt (dịch vụ, bảo hành, giao hàng nhanh) chứ không chỉ cạnh tranh bằng giá thấp nhất. Trình bày rõ những gì khách nhận được với mức giá đó giúp giảm áp lực so sánh. Các hình thức như combo, gói dịch vụ, trả góp cũng là công cụ của yếu tố giá.

Phân phối đa kênh

Phân phối ngày nay gồm cả cửa hàng, website, sàn, mạng xã hội, ứng dụng giao hàng, đại lý. Mỗi kênh cần đồng bộ giá, chính sách, thông tin để khách không bối rối. Chọn kênh theo nơi khách mục tiêu mua sắm và khả năng vận hành của doanh nghiệp, tránh mở quá nhiều kênh rồi không quản lý nổi. Xem marketing đa kênh.

Con người là lợi thế khó sao chép

Sản phẩm, giá, quảng cáo đối thủ có thể bắt chước; đội ngũ tận tâm, chuyên môn cao thì khó sao chép hơn. Đầu tư đào tạo nhân viên về sản phẩm, kỹ năng tư vấn, chăm sóc khách và truyền cảm hứng về giá trị thương hiệu. Nhân viên hài lòng thường tạo ra khách hàng hài lòng.

Đo lường hiệu quả từng P

Mỗi yếu tố có chỉ số riêng: tỷ lệ đổi trả, đánh giá sản phẩm; tỷ lệ chuyển đổi theo mức giá; doanh thu theo kênh phân phối; chi phí mỗi khách từ xúc tiến; điểm hài lòng về nhân viên; thời gian chờ trong quy trình. Theo dõi các chỉ số này giúp biết P nào cần ưu tiên cải thiện.

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng 4P hay 7P?
4P cho sản phẩm hữu hình; 7P cho dịch vụ hoặc doanh nghiệp có yếu tố dịch vụ.

P nào quan trọng nhất?
Tuỳ doanh nghiệp; quan trọng là nhất quán và P yếu nhất cần cải thiện trước.

Marketing mix có còn phù hợp với marketing số?
Có, các yếu tố vẫn áp dụng trên kênh số.

Bao lâu rà soát marketing mix?
Mỗi năm hoặc khi có thay đổi lớn.

Bài viết liên quan

Cách viết brief cho agency marketing: mẫu brief rõ mục tiêu, khách hàng, ngân sách để nhận đề xuất đúng ýMarketing ngành xây dựng, nội thất: tìm khách xây nhà, sửa nhà bằng công trình thật, uy tín và tư vấn rõ ràngMarketing công ty du lịch: bán tour, combo bằng nội dung trải nghiệm, quảng cáo theo mùa và chăm sóc khách quay lạiMarketing ngành ô tô, xe máy: thu hút khách lái thử, chăm sóc bảo dưỡng và xây uy tín đại lý